Kışın "aniden bozuldu" denen arızaların çoğu aslında aniden bozulmaz. Yaz boyunca sınırda çalışan bir akü, hafif direnç yapan bir soket, yavaş yavaş zayıflayan bir ısıtma bujisi sıcakta idare eder. Sıcaklık düşünce sistemin toleransı daralır ve zaten var olan zayıflık ortaya çıkar.
İyi haber şu: bunların hepsi ölçülebilir. Aşağıdaki altı kontrol ortalama yarım saat sürüyor ve kışın yolda kalma ihtimalini belirgin şekilde düşürüyor.
1. Akü — yaşına değil, yük altındaki davranışına bakın
Akünün kaç yaşında olduğu tek başına bir şey söylemez. Önemli olan yük altında voltajı ne kadar koruyabildiğidir. Duran araçta 12,6 V gösteren bir akü, marş anında 9 V'un altına düşüyorsa kışı çıkaramaz.
Soğuk havada akü kapasitesi belirgin biçimde azalır — aynı akü sıfır derecede yazın verdiği gücün gözle görülür bir kısmını veremez. Yani yazın "idare eden" akü, kışın idare etmez.
Kendiniz fark edebilecekleriniz: marşın normalden yavaş dönmesi, birkaç günlük duruştan sonra zor çalışma, farların rölantide belirgin kısılması.
2. Şarj sistemi — akü suçlanmadan önce buraya bakın
Yeni akü takıldığı hâlde birkaç ay sonra aynı sorunun tekrarlaması sık gördüğümüz bir tablodur. Sebep genelde akü değil, onu dolduramayan şarj sistemidir. Alternatör çıkışı, kayış gerginliği ve şarj regülatörü birlikte kontrol edilmelidir.
Tersi de olur: sistem aşırı şarj yapıyorsa akü kaynar ve ömrü hızla kısalır. İkisi de ölçümle birkaç dakikada anlaşılır.
3. Akü kutup başları ve şase bağlantıları
Basit ama etkisi büyük. Oksitlenmiş bir kutup başı veya gevşemiş şase kablosu, direnç yaratarak marşa giden akımı düşürür. Akü sağlamdır, ölçüm iyidir, ama araç çalışmaz.
Nem ve tuz bu oksitlenmeyi hızlandırır, o yüzden kış öncesi temizlik ve sıkma kontrolü yerinde olur. Bu, servise gelmeden kendinizin de bakabileceği bir noktadır: kutup başlarında beyazımsı-yeşilimsi bir tabaka varsa temizlenmelidir.
4. Isıtma bujileri (dizel araçlarda)
Dizel motorlarda ısıtma bujileri soğuk çalıştırmayı sağlar. Bir veya birkaçı çalışmadığında araç yazın normal çalışır, kışın zorlanır: uzun marş, ilk saniyelerde titreme, egzozdan beyaz duman.
Bujiler genelde topluca değil tek tek bozulur; bu yüzden arıza yavaş yavaş kötüleşir ve fark edilmesi gecikir. Ölçüm her bujiyi ayrı ayrı değerlendirir.
5. Nem alan soketler ve tesisat
Sonbahar yağmurları ve kış nemi, yaşlanmış soket contalarından içeri sızar. Sonuç genelde kararsız arızalardır: hata lambası bazen yanar bazen yanmaz, bir sensör aralıklarla sinyal kaybeder, araç bazen çalışır bazen çalışmaz.
Bu tür arızalar en sinir bozucu olanlardır çünkü servise geldiğinde ortaya çıkmayabilirler. Hata kayıtlarının okunması burada değerlidir: arıza o an yaşanmıyor olsa bile beyin geçmiş kayıtları tutar.
6. Hata kayıtlarının okunması
Gösterge panelinde hiçbir lamba yanmıyor olması, kayıt olmadığı anlamına gelmez. Birçok arıza "bekleyen" veya "geçmiş" kayıt olarak beyinde durur ve lamba yakacak eşiği henüz geçmemiştir.
Kış öncesi yapılan tek bir okuma, gelişmekte olan arızaları henüz yolda kalmaya dönüşmeden gösterir. Bu okumanın nasıl yapıldığını elektronik arıza tespit ve oto beyin revizyonu yazımızda anlattık.
Bir de şunu unutmayın: yedek anahtar
Kış bakımı listesine girmez ama kışın en can sıkıcı durumlarından biri budur. Soğukta anahtar pili hızla zayıflar, kumanda menzili düşer. Tek anahtarınız varsa ve o anahtar sorun çıkarırsa, soğukta beklemek zorunda kalırsınız.
Yedek anahtar yaptırmak sezon öncesi yapılacak işler listesine yazmaya değer. Yedek anahtarsız araç kullanmanın riskleri yazımızda maliyet karşılaştırmasını ayrıntılı ele aldık.
Kocaeli'de kış öncesi kontrol
İzmit Sanayi Sitesi'ndeki servisimizde bu altı kontrolü tek seferde yapıyoruz; araç bekletilmiyor. Bir arıza çıkarsa aciliyetini de söylüyoruz — her bulgu hemen müdahale gerektirmez, bazıları bahara bırakılabilir. Hangisinin hangisi olduğunu birlikte konuşuruz.
Elektronik arıza tespiti ve beyin tarafındaki işlemler için oto beyin tamiri ve ECU çözümleri sayfamıza bakabilirsiniz.